شرکت کیمیا نوین
سبد خرید
سبد خرید خالی است
شیما صالح ابادی 0 11 ۱۳۹۹/۰۵/۰۸

نگهداری درست از تجهیزات آزمایشگاهی یکی از اساسی ترین وظایف در هر آزمایشگاهی بوده و هر نوع آلودگی در آزمایشگاه موجب توقف پروژه و عدم اعتبار نتایج آزمایشگاهی می گردد. هزینه نگهداری یکی از گران‌ترین هزینه‌های بودجه آزمایشگاهی بوده ولی  برای صحت نتایج عملیات آزمایشگاهی لازم می باشد.  

نقش موثر کارکنان آزمایشگاه:

کارکنان آزمایشگاه در قسمت های مختلف مشغول به کار هستند، از صنعت دارویی گرفته تا آموزش، صنعت پزشکی و سازمان‌های دولتی. وظایفی که کارکنان عهده دار آن ها هستند به نیازهای ویژه صنعت و کارفرما بستگی دارد. بعضی از این وظایف شامل دریافت، ثبت و انجام آزمایش روی نمونه‌ها، تمیز کردن و نگهداری صحیح از تجهیزات آزمایشگاهی، کار با مواد شیمیایی و نگهداری و انبار کردن درست آن‌ها، تهیه گزارش و به ‌روزرسانی پایگاه داده‌ها است. بسیاری از کارکنان آزمایشگاه وظیفه مهم مرتب نگه‌داشتن و نگهداری از تجهیزات آزمایشگاه را به عهده دارند. این وظایف از قبیل لیست کردن تجهیزات، ضدعفونی کردن سطوح و تجهیزات قبل و بعد از استفاده و دور ریختن نمونه‌ها، مواد شیمیایی و پسماندهای بیولوژیک خطرناک آزمایشگاهی بر اساس قوانین و اصول آزمایشگاهی است.

ضد عفونی کردن آزمایشگاه:

برای جلوگیری از آلودگی و به دست آمدن نتایج درست، مرتب کردن و ضدعفونی صحیح تجهیزات آزمایشگاهی اهمیت خاصی دارد.  بهترین روش ها برای جلوگیری از آلودگی در محیط آزمایشگاه عبارتند از:

لباس و تجهیزات محافظتی: محل کار بایستی ضدعفونی و نور خوبی داشته باشد. کارکنان آزمایشگاه باید همیشه در هنگام کار با نمونه‌ها از روپوش آزمایشگاه، ماسک، دستکش آزمایشگاه و عینک مخصوص استفاده نماید. هنگام کار با مواد شیمیایی خطرناک یا هنگام تمیز کردن تجهیزات حاوی مواد شیمیایی سمی که ممکن است به چشم‌ها، پوست و غشاهای مخاطی صدمه بزند، باید از تجهیزات محافظتی بسیار مقاوم استفاده شود.

تمیز نگه داشتن ظروف شیشه ای آزمایشگاه: تمیز و ضدعفونی کردن ظروف شیشه‌ای مخصوصا در آزمایشگاه پزشکی بسیار حائز اهمیت است. آلودگی موجود در آزمایشگاه نتایج آزمایش را دچار اشتباه می کند. تمامی ظروف شیشه‌ای باید عاری از هر گونه چربی و آلاینده‌های دیگر باشند. تمیز بودن ظروف شیشه‌ای هنگامی اهمیت بیشتری پیدا می کنند که برای اندازه‌گیری حجم مایعات از آن‌ها استفاده می‌شود. چربی یا آلاینده‌های دیگر از خیس شدن یکنواخت ظروف شیشه‌ای جلوگیری می کنند.  این امر مانع ازچسبیدن یکنواخت مایع به دیواره شده  که موجب بروز خطا در اندازه‌گیری حجم می گردد.

نکاتی برای تمیز کردن ظروف شیشه ای: از شوینده‌های مخصوص ظروف شیشه‌ای آزمایشگاهی مثل آلکونوکس یا لیکویینوکس برای شستشو استفاده نمایید. به صورت کلی ظروف شیشه‌ای را با محلول مناسب شسته و سپس چندین بار با آب مقطر بشویید و در آخر با آب دیونیزه بشویید. مواد شیمیایی آزمایشگاهی محلول در آب را سه تا چهار بار با آب دیونیزه شسته  و در آخر با آب مقطر بشویید. مواد شیمیایی آزمایشگاهی غیرمحلول در آب را دو تا سه بار با اتانول یا استون شسته و در آخر سه تا چهار بار با آب دیونیزه بشویید. ظروف آزمایشگاهی را که حاوی پسمانده غیرمحلول در آب چسبنده هستند باید به کمک برس به‌خوبی بشویید. اسیدهای قوی مانند هیدروکلریک اسید و سولفوریک اسید  را زیر هواکش با آب شیر بشویید سپس چندین مرتبه با آب دیونیزه شستشو دهید. اسیدهای ضعیف مانند استیک اسید، نیتروس اسید و اسیدهای رقیق‌شده را چند مرتبه  با آب دیونیزه بشویید. بازهای قوی همانند سدیم هیدروکسید را زیر هواکش با آب شیر بشویید سپس چندین بار با آب دیونیزه شستشو دهید. بازهای ضعیف مثل آمونیاک را با آب شیر شسته و سپس سه تا چهارمرتبه  با آب دیونیزه بشویید. همیشه  با حلال‌های ملایم شروع کرده و در صورت لزوم از حلال‌های قوی استفاده نمایید.

خشک کردن ظروف شیشه ای: ظروف شیشه‌ای را با حوله‌های کاغذی یا با استفاده از هوای پرفشار خشک نکنید زیرا در این روش‌ها ممکن است فیبر و ناخالصی به  محلول منتقل شده و آن را آلوده کند. بهتر است ظروف شیشه‌ای در قفسه‌ یا کابینت خودبه‌خود خشک شوند. خیس گذاشتن ظروف شیشه‌ای درصورتی‌که بخواهید کمی بعد درون آن‌ها آب بریزید اشکالی ندارد ولی توجه داشته باشید که این عمل  بر غلظت محلول نهایی تأثیرگذار نباشد. اگر باید به طور فوری یا بلافاصله  بعد از شستشو از ظرف شیشه‌ای استفاده کنید و باید ظرف خشک باشد، آن را دو تا سه بار با استون بشویید به دلیل این که آب آن از بین رفته و استون هم سریع خشک می‌شود.

قوانین ایمنی در آزمایشگاه:

توجه داشته باشید که مواد شیمیایی و نمونه‌ها به ‌درستی برچسب خورده و مرتب شده باشند. به هیچ وجه با دهانتان پمپ نکنید. جدا از این موضوع که ماده چیست حتی در صورتی که تنها آب باشد هرگز نباید با دهان پمپ کنید. از پیپت خودکار یا حباب پیپت استفاده نمایید. همیشه در هنگام آزمایش لباس مناسب بپوشید.  شلوار بلند بهتر از شلوارک یا دامن کوتاه بوده و در صورت امکان در آزمایشگاه صندل نپوشید و از لنز استفاده نکنید. همیشه از عینک ایمنی مخصوص و روپوش آزمایشگاهی در هنگام انجام آزمایش استفاده کنید. طرزاستفاده از تجهیزات ایمنی مانند شوینده چشم، دوش، پتوی اطفای حریق و کپسول اطفای حریق وغیره  را یاد بگیرید. از خوردن یا نوشیدن چیزی در آزمایشگاه پرهیز کنید. خوردنی‌ها و آشامیدنی‌ها سبب آلودگی شده  یا خودشان آلوده می‌شوند. با روش صحیح مواد شیمیایی را دور بریزید. بعضی  مواد شیمیایی را مطابق قانون می‌توانید داخل فاضلاب بریزید، ولی برخی دیگر باید با روش خاصی دفع شوند.

 انواع مواد شیمیایی را که دفع آن‌ها در فاضلاب بی‌خطر است را بشناسید. اگر هنگام کار در آزمایشگاه دچار سرگیجه و حالت تهوع شدید، به خصوص در کنار هواکش فورا آزمایشگاه را ترک  کرده و علائم خود را به سرپرستتان اطلاع دهید. در صورتی که جیوه را روی زمین ریختید یا دماسنج را شکستید، از تمیز کردن آن خودداری کنید مگر این که آموزش ویژه ای در مورد این کار دیده باشید و در غیر این صورت با تیم نظافت مخصوص تماس بگیرید. نگهداری و تمیز کردن درست تجهیزات آزمایشگاهی و رعایت اصول و قوانین ایمنی در آزمایشگاه شما را از هر گونه آلودگی و حادثه ای دور می کند، همچنین ایمنی و کارایی شما را در آزمایشگاه بالا می برد. اتفاقات در آزمایشگاه را باید به مسئول مربوط خبر دهیم. زیرا این افراد آموزش مقابله با اتفاقات را بهتر می دانند و مسئولیت بیشتری در آزمایشگاه دارند.

شیوه نگهداری از تجهیزات آزمایشگاهی

نظرات کاربران


اگر تصویر خوانا نیست اینجا کلیک کنید
همزمان با تأیید انتشار نظر من، به من اطلاع داده شود.
* نظر هایی كه حاوی توهین است، منتشر نمی شود.
* لطفا از نوشتن نظر های خود به صورت حروف لاتین (فینگلیش) خودداری نمایید.